Steun ons en help Nederland vooruit

Publicaties

Algemene Beschouwing Kadernota 2022-2025

Voorzitter, deelnemers aan deze digitale vergadering en een ieder die thuis of elders via Teylingen tv meekijkt.

Vorig voorjaar werd Nederland en de rest van de wereld overvallen door de eerste Covid-19 epidemie. De wereld ging grotendeels in lock-down en de Raad van Teylingen startte met digitaal vergaderen. Echter voor één keer tijdens deze eerste Covid-19 lock-down kwam onze Raad op donderdag 25 juni voor de behandeling van de Kadernota 2021 – 2024 in de Raadszaal bij elkaar. Een bijzondere vergadering. Niet alleen vanwege de inhoud, maar ook omdat een deel van de collega raadsleden de vergadering in de kantine en trouwzaal moest volgen. Niet ideaal, maar we konden voor deze ene keer wel bij elkaar komen en persoonlijk contact hebben.

Hoe anders is dat nu. We behandelen de Kadernota 2022 – 2025 op afstand van elkaar. We kijken elkaar digitaal in de ogen, kunnen elkaar geen hand schudden en niet even een persoonlijk gesprek voeren. We doen dit inmiddels een jaar en zijn eraan gewend geraakt. Het lijkt bijna gewoon, maar is het niet.

Zo ook is deze Kadernota niet gewoon. Er zijn namelijk veel onzekerheden. Zowel aan de inkomsten- als aan de uitgavenkant. Én, deze Kadernota is beleidsarm. Niet alleen door onzekerheden vanwege de gevolgen van de Covid-19 crisis op langere termijn, maar ook omdat deze raadsperiode op haar einde loopt.

Het College biedt ons aan de ene kant een Kadernota met voorstellen voor uitvoering van bestaande plannen vanuit het ‘Raadsprogramma Vitaal Teylingen’ aan. Aan de andere kant vraagt zij om kaders hoe om te gaan met de financiën op de langere termijn. Deze zien er momenteel structureel niet positief uit. Gelukkig is er wel perspectief op extra inkomsten.

Onder andere aan de gemeentelijke inkomstenkant door extra opbrengsten vanuit lopende en toekomstige bouwprogramma’s en een inflatiecorrectie op tarieven. Daarnaast is in ieder geval voor 2021 en 2022 extra budget voor de jeugdzorg en uitstel van korting op de Gemeentefondsuitkering gegarandeerd. Onze belangenbehartiger VNG is al maanden hard bezig om deze inkomsten structureel te maken. Zo stellen de gemeentes als eis dat ingeval uitvoering van regelingen, zoals de Omgevingswet en de energietransitie, naar de gemeenten wordt overgeheveld, er financieel boter bij de vis geleverd wordt. D66 steunt deze inzet van harte!

Ook aan de uitgavenkant bestaat grote onzekerheid. Hoe houden we de uitgaven binnen het sociaal domein, en met name de jeugdzorg, onder controle en het voorzieningenniveau op peil? Kunnen we gewenste investeringen in een duurzame en groene leefomgeving doen? Hoe verlopen de energietransitie en invoering van de Omgevingswet, wat kosten deze en welke vergoedingen ontvangen de gemeenten hiervoor?

Kortom, veel uitdagingen en politieke en financiële keuzes die gemaakt moeten worden.

Wat zouden die keuzes moeten zijn?

Binnen D66 Teylingen hebben wij daarover veelvuldig van gedachten gewisseld. Uiteindelijk komen wij uit bij de basis van onze sociale en liberale overtuiging én heel praktisch lokaal vertaald, de ambities zoals verwoord in het ‘Raadsprogramma Vitaal Teylingen’. Ambities die wat  D66 betreft niet beperkt blijven tot deze raadsperiode, maar ook als mogelijke basis kunnen dienen voor een Raadsprogramma 2022 – 2026.

Collega Edith Alkemade en ik willen onze belangrijkste uitgangspunten tot kaderzetting richting het College graag met u delen.

Voorzitter, zoals ook vorig jaar verwoord, wil D66 een boodschap met perspectief voor onze inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven bieden. Niet alleen ombuigen, maar ook investeren!

Investeren in behoud en verdere ontwikkeling van ons voorzieningenniveau. Ontzien van inwoners die extra ondersteuning  bij het vinden van passend werk, re-integratie of hulp in het dagelijks leven nodig hebben. Investeren in preventie, gezondheid en maatwerk in het sociale domein. D66 vraagt het College met voorrang te kijken naar de mogelijkheden om te investeren in innovatieve en flexibele woningbouw, met name voor starters en spoedzoekers.

Het afgelopen jaar zijn onze inwoners de kwaliteit van ons openbaar groen, de speelplaatsen voor kinderen en onze parken met sportvoorzieningen extra gaan waarderen. Daarom wil D66 ook blijven investeren in onze leefomgeving en duurzaamheid!

Vorig jaar hebben wij gezamenlijk met onze coalitiepartners TriLokaal en VVD een richtingendocument onder de naam ‘Het Kompas’ opgesteld. Wij waren blij dat een aantal fracties hierop aanvullende input hebben geleverd en ‘Het Kompas’ hebben gesteund.

Zoals in de Kadernota beschreven hebben het College en de ambtelijke organisatie de in ‘Het Kompas’ verwoordde uitgangspunten verwerkt in de voorliggende kadernota. D66 staat nog volledig achter de basis uitgangspunten van ‘Het Kompas’. We zijn echter een jaar verder, ervaring met ‘Het Kompas’ is opgedaan en een aantal hierin genoemde projecten zijn inmiddels uitgevoerd. Vandaar dat gezamenlijk met onze coalitiepartners een actualisering in de vorm van ‘Het Kompas 2.0’ is uitgewerkt.

Het College vraagt aan ons, de Raad, om kaders voor ombuigingen en een route om te komen tot een duurzaam sluitende begroting op langere termijn. Hoe wil D66 hieraan invulling geven?

Resultaten uit onderzoeken via het Burgerpanel laten zien dat onze inwoners de kwaliteit van ons voorzieningenniveau en investeringen in de leefomgeving uitermate belangrijk vinden en heel erg waarderen. Daarom wonen onze inwoners met veel plezier in Teylingen. D66 wil ook op langere termijn hierin investeren en kiest ervoor om in eerste instantie te zoeken naar mogelijkheden die de inkomsten structureel verhogen. Gezien de benutting van 97% van onze belastingcapaciteit, is hier ruimte voor. Ingrijpen in ons voorzieningenniveau doen wij pas als het echt niet anders kan. D66 geeft er daarom de voorkeur aan om de komende jaren de inkomsten te verhogen en een deel van onze algemene reserve in te zetten, zoals verwoord in ‘Het Kompas 2.0’.

D66 geeft het college als financiële kaders 2022-2026 voor inkomstenverhoging mee om de OZB-tarieven op termijn meer in balans te brengen met het hoge voorzieningenniveau dat wij onze inwoners bieden. We voeren verblijfsbelasting in, dat we in overleg met de ondernemers deels in recreatievoorzieningen herinvesteren. We maken optimaal gebruik van subsidiemogelijkheden en onderzoeken of er extra eigen bijdragen voor bepaalde gemeentelijke diensten gevraagd kunnen worden.

Financiële ombuigingen kunnen wat D66 betreft met name gevonden worden door het op basis van risicovollere prognoses en ervaringscijfers begroten. Dit bijvoorbeeld in het sociaal domein, bij woningbouw en voor de OZB-inkomsten. Daarnaast door optimaal benutten van boekhoud- en afschrijvingsregels, kritisch zijn op de begrotingen van gemeenschappelijke regelingen en door efficiënt, duurzaam en gezamenlijk met Hillegom en Lisse in te kopen. Tevens stellen wij voor om zeer kritisch op externe inhuur te zijn. Onze voorkeur gaat uit naar het vergroten van de kennis en expertise binnen onze eigen ambtelijke organisatie. Wanneer externe inhuur toch noodzakelijk is, vragen wij het College de kosten hiervan bij het aanbieden van raadsvoorstellen en bespreken van amendementen en moties inzichtelijk te maken.

Uitstellen van projecten of snijden in bepaalde programma’s vindt D66 op dit moment geen goed plan. Hierover beslissen lijkt ons iets voor de nieuw Raad, die in maart 2022 aantreedt.

Betreffende het inzetten van de algemene reserve kan een deel worden gebruikt voor dekking van de geprognotiseerde begrotingstekorten t/m 2025 en een deel voor het doen van extra investeringen in projecten of maatregelen met zogenaamd maatschappelijk rendement. Voorbeelden zijn investeringen in de openbare ruimte, innovatieve woningbouw voor tijdelijke opvang, extra binnensportaccommodatie, een Multi Functionele Accommodatie c.q. bibliotheek van de toekomst in Voorhout, de Ruïne van Teylingen, innovatie in de zorg en maatwerkbegeleiding bij re-integratie. Deze laatste maatregel om extra kosten voor uitkeringen en uitsluiting van kwetsbare inwoners te voorkomen.

Net als vorig jaar stelt D66 voor om meer gebruik te maken van de kennis en expertise die bij onze inwoners en maatschappelijke organisaties aanwezig is. Dit kan bijvoorbeeld ideeën voor nieuwe projecten met maatschappelijk rendement en besparingen opleveren, maar ook vorm geven aan een nieuwe stap richting andere vormen van participatie.

 Voorzitter, met onder andere deze kaders kan het College de komende maanden aan de slag. Ook dagen wij het college uit om met andere voorstellen te komen. Deze zullen wij, met in achtneming van onze sociaal-liberale overtuiging, vervolgens beoordelen.

Tot slot, evenals vorig jaar, een uitnodiging voor de andere partijen in onze Raad. Graag nodigen wij u uit tijdens het zomerreces met ons mee te denken en met aanvullende voorstellen te komen, zodat in september een hopelijk breed gesteunde motie Kompas 2.0 ingediend kan worden.

Voorzitter, hiermee sluiten wij onze bijdrage namens de fractie van D66 Teylingen af.

Bart van der Ploeg & Edith Alkemade

 Samenvatting kaders aan het College

  • Zie Kompas-document 2.0 d.d. 24 juni 2021
  • Ombuigen, maar ook investeren!
  • Perspectief bieden aan onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties
  • Extra inkomsten genereren door op termijn OZB-tarieven meer in verhouding te brengen met ons hoge voorzieningenniveau, het invoeren van verblijfsbelasting, optimaal gebruik maken van subsidiemogelijkheden, inflatiecorrectie op gemeentelijke tarieven en, waar wettelijk toegestaan, een eigen bijdrage voor bepaalde gemeentelijke voorzieningen vragen
  • Ombuigingen te halen uit risicovoller begroten, zeer terughoudend te zijn met externe inhuur, gezamenlijk inkopen met Hillegom en Lisse en op begrotingen van gemeenschappelijke regelingen
  • Lopende projecten vanuit het uitvoeringsprogramma ‘Vitaal Teylingen’ zoveel als mogelijk uitvoeren
  • Investeren in behoud en verdere ontwikkeling van ons voorzieningenniveau
  • Ontzien van (kwetsbare) inwoners die extra ondersteuning nodig hebben
  • Investeren in preventie, gezondheid en maatwerk in het sociaal domein
  • Onderzoeken van mogelijkheden te investeren in innovatieve en flexibele woningbouw, met name voor starters en spoedzoekers
  • Investeren in onze leefomgeving en in uitvoering van de duurzaamheidsagenda, i.c. het programma ‘Duurzame Ontwikkeling Teylingen’ (DOT)

Inzetten van een deel van de algemene reserve voor projecten met ‘maatschappelijk rendement’, zoals investeringen in de openbare ruimte, innovatieve woningbouw voor tijdelijke opvang, extra binnensportaccommodatie, een Multi Functionele Accommodatie c.q. bibliotheek van de toekomst in Voorhout, de Ruïne van Teylingen, innovatie in de zorg en maatwerkbegeleiding bij re-integratie.

D66 Teylingen – Algemene Beschouwing Kadernota 2022 – 2025

Kadernota Teylingen 2021 – Kompas VVD-Trilokaal-D66

Gepubliceerd op 25-06-2021 - Laatst gewijzigd op 27-06-2021